هشت نکته برای مطالعه اثربخش تر؛ روخوانی مکرر بی فایده است
1- يادداشت هاي خود را بارها روخواني نكنيد
بررسي هاي انجام شده نشان مي دهد كه بيشتر دانشجويان در زمان مطالعه يادداشت ها و تكاليف خود را بارها روخواني مي كنند. اكثر آنها مي گويند كه اين روش اولويت نخست آنها است. نتيجه همين تحقيقات نشان مي دهد كه اين جريان تكرار شونده اطلاعات، به ويژه براي يادگيري و به خاطرسپاري طولاني مدت مناسب نيست. به عنوان مثال آن دسته از دانشجويان دانشگاه واشنگتن، كه در طي اين تحقيق مورد بررسي قرار گرفته بودند، كه بخشي از كتاب درسي را مكررا روخواني كرده بودند نسبت به آنهايي كه همان بخش را فقط يك بار خوانده بودند هيچ برتري در يادگيري نداشتند
2- سوالات بسياري از خود بپرسيد
تكنيك بسيار خوبي كه مي تواند جايگزين روخواني شود، خودآزمايي است. مي توان از سوالات مطرح شده در آخر هر فصل كتاب درسي نيز براي اين منظور استفاده كرد. مرور اطلاعات به اين شكل در واقع همان چيزي است كه يادگيري و به خاطر سپاري را كارآمدتر ميكند. حتي اگر نتوانيد پاسخ را به ياد آوريد، زماني كه جواب اشتباه مي دهيد شناخت دقيقي نسبت به آنچه نمي دانيد پيدا كرده و متوجه مي شويد بايد به كدام قسمت برگشته و مطلب را دوباره مطالعه كنيد. اين مراحل شما را به سمت مطالعه اي موثرتر رهنمون مي كنند.
ضمن اينكه طرح سوال به درك عميق تر موضوع نيز كمك مي كند. به عنوان مثال فرض كنيد در حال يادگيري تاريخ جهان هستيد، مي خوانيد كه يونان و رم باستان شركاي تجاري بوده اند. مكث كنيد و از خود بپرسيد چرا آنها با هم شراكت تجاري داشته اند؟ چرا به كشتي سازي روي آورده و كشتيراني در دريا را فرا گرفته بودند؟
هنگام پرسيدن اين سوالات مجبور به توضيح دادن مي شويد و در اين روند درك عميق تري از موضوع به دست مي آوريد، هر چه درك شما از موضوع عمق بيشتري داشته باشد يادگيري بهتر و فراموشي ديرتر به سراغ شما مي آيد. پس به جاي روخواني سطحي مكث كنيد و از خود سوالاتي را بپرسيد كه به درك بهتر موضوع بيانجامد
3- اطلاعات جديد را با مفروضات قبلي خود مرتبط سازيد
استراتژي ديگر اين است كه همزمان با خواندن، مطالب كليدي متن را با چيزي كه از قبل مي دانستهايد مرتبط سازيد و براي يادگيري بهتر اطلاعات جديد را با اطلاعات قبلي پيوند دهيد.
راي مثال در حال يادگيري چگونگي انتقال الكتريسيته از طريق رشته هاي عصبي هستيد، و از طرفي مي دانيد كه اگر پوششي از چربي به اسم غلاف ميلين دور رشته عصبي را گرفته باشد به انتقال سريع الكتريسيته كمك مي كند. حالا مي توانيد آن را به خارج شدن آب از شلنگ تشبيه كنيد. آب با سرعت و شدت از شلنگ خارج مي شود، اما اگر شلنگ سوراخ شود آب نشت خواهد كرد و ديگر با شدت قبلي جريان نخواهد داشت، و اين در اصل همان اتفاقي است كه با بالا رفتن سن ما رخ مي دهد. پوشش چربي آسيب ديده و سرعت انتقال الكتريسيته كاهش ميابد
4-اطلاعات را به تصوير بكشيد
يك راهكار عالي در اين مورد، ساخت نمودار، جدول و مدل هاي بصري است. در شروع كلاس هاي روانشناسي مي توانيد «جريان شرطي شدن كلاسيك» را به صورت نمودار ترسيم كنيد. مطمئنا شما مي توانيد در مورد شرطي شدن كلاسيك مطلب بخوانيد، اما براي فهم عميق و يافتن توانايي در تشريح جنبه هاي متفاوت آن در جلسه امتحان، مثل شرط، محرك، و غيره، رسم نمودار ايده خوبي است.
هر چيزي كه يادگيري فعال به وجود آورد و موجب فهم عميق شود در به يادسپاري بسيار موثر است. اين موضوع در اصل نشان مي دهد كه ياد گيرنده بايد حضور ذهن و تمركز موثرتر و فعالانه تري در حين مطالعه داشته باشد و كمتر منفعل بماند
5- از فلش كارت استفاده كنيد
فلش كارت ابزار مناسب ديگري است كه كليد استفاده از آن خودآزمايي مكرر مطالب آموخته شده است. بسياري از دانشجويان بعد از پاسخ درست به سوال روي فلش كارت آن را كنار مي گذارند، اما بررسي ها نشان مي دهد اين روش خوبي نيست و مرور آموخته ها در به ياد آوري نقش مهمي دارد. كارت هاي صحيح و مرور دوباره آنها در يادگيري موثر است. شايد فكر كنيد كه فقط بايد كارت هاي نادرست را كمي بيشتر تمرين كنيد اما نگاه كردن دوباره به كارت هاي صحيح نيز به همان اندازه اهميت دارد. بازخواني و تكرار هميشه بد نيستند اما تكرار بدون حضور ذهن فايده اي ندارد
6-تا دقيقه نود صبر نكنيد- بين مطالعات فاصله بگذاريد
بسياري از دانشجويان تا لحظه آخر صبر كرده و در يك نصفه روز مطالب را مدام تكرار مي كنند، اما اين روش مناسبي براي يادگيري طولاني مدت نيست. امكان دارد براي امتحان روز بعد خوب جواب دهد اما در امتحان پايان ترم چيز زيادي از مطالب به ياد نمي ماند، و سال بعد يا در ترم هاي بالاتر، زماني كه به آموخته هاي قبلي خود نياز داريد، اثري از آنها در ذهن باقي نمانده است. اين چيزي است كه معمولا در آمارها نشان داده مي شود. سال بعد دانشجو در حالي باز مي گردد كه همه چيز را فراموش كرده، و علت آن يادگيري در شب امتحان است.
7-مدرسان نيز بايد بين ساعات تدريس فاصله در نظر گرفته و با تركيب كردن مطالب، درس را از يكنواختي خارج سازند
اين كتاب توصيه هايي هم براي مدرسان دارد. در يك ترم معمولي دانشگاه روز اول مطلبي تدريس مي شود، روز دوم مطلب بعدي، روز سوم مطلب بعد و اين روند ادامه ميابد. اين روش تدريس ِفشرده است. در اين روش شما هرگز به عقب باز نمي گرديد و محفوظاتتان دوره نمي شوند.
راه حل اين است كه مدرسان روز بعد يا هفته بعد مطالب را دوباره پيش روي دانشجو قرار دهند. براي انجام اين كار روش هاي زيادي وجود دارد. در دانشگاه واشنگتن مدرساني هستند كه آزمون هاي هفتگي برگزار ميكنند و فقط مطالب جلسه قبل را در آن مي گنجانند. به تدريج مطالب دو و سه هفته قبل را هم به آن اضافه مي كنند. يكي از مدرسان روانشناسي، زمان مشخصي از تدريس خود را قبل از شروع درس جديد به مرور مطالب روزها و هفته هاي قبل اختصاص مي دهد. اين كار را مي توان در مورد تكاليف نيز انجام داد. در دوره هاي تدريس آمار متدوال است كه مسائل طبقه بندي شده مرتبط با هم، به عنوان تكليف دانشجويان داده شود. به عنوان مثال مساله اي كه حل آن از طريق جواب مساله قبل به دست آيد. سپس در جلسه بعد آزمون T (نوعي آزمون آماري) تدريس مي شود و تمام مسائل قبل در آن گنجانده مي شود. تحقيقات نشان داده كه طرح سوالاتي كه پاسخ آنها به آموخته هاي دو يا سه هفته قبل مربوط مي شوند روش بسيار مناسبي براي مرور مطالب است.
اين روش را مي توان براي محتواي خود درس نيز به كار برد. فرض كنيد شما واحد تاريخ هنر را برداشته ايد، و در مورد “گوگن” مطالبي را آموخته ايد ، به نظر مي رسد كه بهترين كار اين باشد كه به تماشاي تعداد زيادي از نقاشي هاي او برويد و همچنين در كنار آن نقاشي هاي زيادي از ماتيس را نيز ببينيد.. هم دانشجويان و هم مدرسان بر اين عقيده اند كه اين روشِ خوبي براي يادگيري سبك هاي نقاشي هنرمندان مختلف است.
8-آدم همه چيز دان وجود ندارد
تحقيق جالبي توسط Carol Dweck در استنفورد انجام شده است. او نشان مي دهد كه دانشجويان به يكي از دو باور ذهنيت موجود در مورد مطالعه گرايش دارند. يكي از آنها مدل يادگيري ثابت است. به طور مثال دانشجو مي گويد من استعداد خوبي در اين زمينه دارم (شيمي، فيزيك و غيره) و تا يك حدي پيش مي روم اما بيشتر از آن هر چه تلاش مي كنم نتبجه مطلوبي به دست نمي آورم و درك مطلب برايم دشوارتر مي شود.
باور فكري ديگر، با رشد و پيشرفت در يادگيري همراه است. اين باور اذعان مي دارد كه يادگيري از استراتژي هاي موثر، تخصيص زمان براي تمرين و درگير شدن با روند يادگيري تشكيل شده است. اين موارد همگي كمك مي كنند تا به تدريج در يك زمينه رشد كنيد.
بديهي است كه طرز فكر، تعيين كننده كيفيت كار دانشجويان است. دانشجويان با گرايش رشد و پيشرفت، ثابت قدم هستند و در مواجهه با سختي ها از خود پشتكار نشان مي دهند و در دروسي كه آنها را به چالش مي كشد ميل به موفقيت دارند. اما دانشجوياني با طرز فكر ثابت اينطور نيستند. بنابراين به معلمان توصيه مي شود كه تا مي توانند با دانشجويان خود صحبت كرده و به آنان بگويند كه طرز فكر در جهت رشد و پيشرفت، مدلي است بسيار دقيق تر، در نتيجه دانشجويان نسبت به امتحان كردن استراتژي هاي جديد يادگيري تشويق شده و با دوره تدريس همراه مي شوند، و در جهت بالا بردن توانايي هاي يادگيري تلاش خواهند كرد.
فراموش نكنيد كه توانايي، هوش و يادگيري بستگي به طرز عمل شما دارند
لينك كانال تلگرام دپارتمان تخصصي روانشناسي و مشاوره (ويژه كنكور كارشناسي ارشد)
https://telegram.me/arshadravanshenasii
لينك كانال تلگرام دپارتمان تخصصي روانشناسي و مشاوره (ويژه كنكور دكتري)
https://telegram.me/phdravanshenasi